Phép
ḍng chị em Mến Curut Đức Chúa Jêsu
Có thể xem h́nh chụp tập
sách này tại
http://picasaweb.google.fr/menthanhgia/PhepDongChiEm/
Giới thiệu tài liệu :
Chúng tôi gặp được tập sách viết
tay chữ quốc ngữ này, tựa là : Phép
Ḍng Chị Em Mến Curút Đức Chúa Jêsu, tại Kho Lưu Trữ Thư
Văn của Hội Thừa Sai Hải Ngoại Paris. Tài liệu
để trong hộp giấy mang tên : Lambert de
[trang 1]
Phép
Dàơ Chị em Mến Curut ĐCJ.
Phêrô
Lambiri Vít Vồ Berita Vicariô Apôstôlicô
thay mặt
Đức Thánh Phapha coi sóc về
phần
linh hồn bổn đạo Annam Đại minh
cù* nhiều nước khác, gưởi
mlời thăm
chị
em, cù* làm dấu cầu cù* ĐCB. cho chị em được
mọi
sự lành.
Từ
ngày thày sang đến nước annam nầy, th́
thầy
một hỏi các sự về Ighêrêja nầy, và lấy việc
ấy
làm nhất,
mà thấy thày cả Vicariô Gerale ta
đă
thưa ta là sự chị em đă có mlời riêng khấn cù*
ĐCB.
giữ ḿnh sạch sẽ blọn đời, th́ thày
được mừng
rỡ
bội phần, v́ khấn mlời trạơ làm vậy là
chính dấu
thật ĐCB. có thương yêu dấu các chị em
hơn
bổn đạo nữ khác, ắt là chị em phải tạ
ơn
blả nghĩa ĐCB. hơn những người chửa
được
ơn
trạơ ấy, nhân v́ sự ấy, thày phải liệu mở
cho chị
em một đàng nào, cù* dạy bảo
giữ phép
nào,
để cho danh Cha cả sáng, mà chị em được
nhiều
ích nữa, thầy dạy chị em phải giữ phép
này, mà
thày vui làơ lắm v́ khi trước chữa
có nghe
thấy, ai nói đến chị em, cù*
chửa biết
[trang 2]
chị
em là ai, mà ĐCB. đă giục làơ thầy mở
đàng
nầy cho kẻ ĐCB. yêu dấu lắm, vậy chị
em
hăy chịu
lấy, cù* giữ phép này như
phép ĐCB.
dạy,
thày truyền cho chị em vậy, chớ xem, chớ
kể
phép này như phép riêng thầy làm chi nếu
chị
em có giữ phép này nên, th́ được sáng láng
cù* kính mến ĐCB. lắm, là 2 sự
gồm hết
mọi
sự lành và đời này và đời sau chớ hồ
nghi
đều ấy làm chi.
Đoạn thứ 1.
Đă phải lập dàơ này v́ những ư
nào.
Đ.C.J.
chuộc tội chịu chết cho loài người ta, phá
ư riêng
ḿnh, gọi là như chết cho ḿnh mà
ṣũ
ở ĐCJ. nghĩa là theo ĐCJ. liên như mlời
oũ
thánh Bảo lộc traơ thư thứ 2. người gửi
cho bổn
đạo ở thành Corinthô, đoạn thư 5
rằng,
ĐCJ. đă chết v́ cả và loài người ta, để
cho kẻ
sóũ, chớ sóũ cho ḿnh nữa, một
sóũ
cho kẻ đă chịu chết, cù*
đă sóũ v́ ḿnh
là
ĐCJ. đớng làm thày Cả vít vồ chăn
bổn
đạo là Ighêrêja mới, nhân v́ sự ấy lâu
năm
trước này ta đă ước ao cù*
t́m cho được
mlẽ
cho các bổn đạo được chết cho ḿnh
mà sóũ
lại cho ĐCJ. chẳng biết bởi
đâu,
au là bởi ĐCB. thấy traơ làơ thày
[trang 3]
ước
cho được lập dàơ nào khắp mọi nơi,
Đức Thánh Pha
pha dạy
ta giữ gọi là dàơ Kẻ mến ĐCJ. Curút
là kẻ
mọi ngày mọi ngắm sự thương khó ĐCJ.
cù* mọi ngày mọi chịu phần
nào traơ sự thưỡ
khó ấy,
là làm việc lành về nhân đức hăm
ḿnh, những
bổn đạo nữ đă lâu, ở nước Annam
đă
khấn cù* ĐCB. giữ ḿnh sạch
sẽ, ta mắng
tin ấy,
th́ muốn đội ơn ĐCB. v́ ĐCB. đă mở
làơ cho
khấn sẵn những sự trạơ ấy cho nên,
lại
xin cho được vào dàơ ấy, cù*
hỏi mlẽ nào cho
được
phó cả và ḿnh mà thờ phượng ĐCB. cho
nên, ấy
là đàng ĐCB. đă mở ra, cho nên phải
lập
dàơ Chị em tu hành ở nước Annam này,
đặt
tên là dàơ Chị em mến Curút ĐCJ.
Đoạn thứ 2.
Ư traơ dàơ này là ư nào.
Ư traơ
dàơ này, là ư cho kẻ vào dàơ này, được
mọi
ngày mọi biết tỏ, cù* mến
ĐCB. là chính
mlẽ
cho được hai sự trạơ ấy, là mọi ngày
mọi
ngắm sự thương khó ĐCJ. cù*
mọi ngày
mọi
hăm ḿnh, là chịu sự ǵ khốn khó
đến
ḿnh, chẳng khác ǵ như chịu phần
sự
thương khó ĐCB. vậy.
Đoạn thứ 3.
[trang 4]
Ai nên ai chẳng nên vào dàơ này.
Hễ
ai muốn vào dàơ, dù trẻ dù già, giầu có
khó
khăn chẳng nề đừng một kẻ c̣n mắc
sự
vợ cḥũ, chửa xaơ việc ấy, cù* kẻ có thai nghén,
hay là
nuôi con mọn, cù* kẻ có nợ
nần người ta,
mà chửa
blả cho rồi, người ta c̣n đ̣i chửa
tha, và
kẻ có tật lây, ấy vậy ai nín vào dàơ th́
phải
xin năm ba tháng đă, cho Mụ cù*
các chị
em xem
xét nết na người ấy, hoặc có mắc sự
ǵ traơ
những sự đă kể trước nầy, th́ chẳng
nên
cho vào,
mụ có muốn cho ai vào dàơ, th́ phải liệu
cho bằng
làơ chị em, cù* phải chiềng
đến thày
cả
nào coi sóc đấy, cho người được thưa
đến bề
trên, sự
họ hàng, tuổi, sức, tài năng nết na
và mọi
sự về người, xin vào dàơ, cho được liệu,
Mụ
cũ* phải bảo người
ấy các phép tắc, traơ
nhà chị
em phải cứ, thói ăn thói ở, cù*
mọi sự
khó và mọi
mlẽ hăm ḿnh, kẻ vào dàơ
này phải
chịu cù* dạy kẻ ấy tập
tành các
việc
lành ấy đă, như thử ḿnh vậy có chịu
được
hay là chăng, mới nên cho vào,
cù* khi đă cho ai vào, th́ mụ càng phải
ra
sức
dạy dỗ cho biết mọi phép traơ nhà
hoạc
c̣n vụng hay là trễ nải th́ phải sửa
dạy,
phải năng bảo cho biết ở khiêm nhường
[trang 5]
đừng
theo ư ḿnh, lại cứ mọi phép traơ dàơ, chịu lụy
bề
trên cù* các chị em, hoạc có nói
mlời ǵ, hay là
làm việc
ǵ mất làơ chị em nào, th́ phải dạy qú
gối
xúơ trước mặt chị em ấy, mà xin tha hoặc
chẳng
có mất làơ ai; saơ le đă làm gương mù ǵ,
th́ cù* phải xin chị em tha như làm vậy
nữa,
Lại
năng phải bảo người ấy, chớ ngờ sự
ǵ trái cho
ai, chớ
giễu giăo ai, chớ kể truyện thế gian,
chớ
hỏi cho biết tin kia tin nọ chẳng làm
ích cho
linh hồn ḿnh, chớ năng kười,
chớ
nói cả tiếng quá chớ chê mlời cù* việc
kẻ
khác đă làm chẳng nên, lại bảo cho
biết
xét ḿnh xưng tội chịu lễ, cù*
các
việc
lành phải làm, hoặc chửa biết nghề
nghiệp
ǵ mà làm ăn th́ mụ phải dạy học
ngề
nghiệp nào mặc mụ xét sức người ấy.
Đoạn thứ 4.
Dạy những việc lành kẻ ở
dàơ này phải làm.
Thứ
1. mọi việc lành phải làm, như an chay
đánh
tội, hăm ḿnh, nguyền ngắm th́ phải
hợp
một ư cù* ĐCJ. mà xin ĐCB. v́
công nghiệp
ĐCJ.
mở làơ cho bao nhiêu người vô đạo, ở traơ
bao
nhiêu nước Đức Thánh Phapha dạy các thày
cả
mới sang coi sóc, nhất là những kẻ ở traơ
[trang 6]
nước
Annam, được blở lại mà giữ đạo
thánh
ĐCB.
nên.
Thứ
2. Các chị em vào dàơ này th́ phải
dạy
dỗ
những con gái trẻ nhà có đạo, cù*
kẻ chửa
có
đạo nữa, cho nó biết mọi sự các con gái
khôn
ngoan phải biết, hoặc v́ rày Đức Chúa An
nam cấm
đạo, chẳng được liệu việc ấy;
Saơ le ngày
sau có
phép bề trên mở cho rọũ hơn, th́ chẳng
nên quên
việc ấy, là chính việc về phần các
chị
em vào dàơ này phải giữ.
Thư
3. Phải coi sóc các người nữ già trẻ
khi liệt
lào dù chẳng có đạo th́ cũ*
nên thăm
viếng
ǵn giữ, để cho được khuyên sự lành cho
được
rỗi linh hồn.
Thứ
4. bao giờ có sự ǵ vội cần mà chẳng đến
được
cù* các thày giữ việc nhà
ĐCB. th́ phải liệu
rửa
tội cho những trẻ ŕnh sinh th́, dù con
cái kẻ
vô đạo th́ cũng nên rửa.
Thứ
5. Phải khuyên hết làơ hết sức những
con
chơi cù* kẻ làm sự ô uế
làm vậy blở lại
ăn
năn tội cù* chừa những
tội ấy, mà hoạc ngày
sau có kẻ
blở lại cù* bỏ nghề
nghiệp ấy đi, và
dốc
làơ vào dàơ này, th́ cũ* nên cho vào, cù*
giữ
các phép sau này: Sle phải làm nhà riêng
nơi
khác, cho những người thể ấy ở, mà chọn
[trang 7]
lấy
traơ các chị em khác một người, nào chẳng có
tích lỗi
ǵ, cho được làm chị ả coi sóc những người
ấy.
Đoạn thứ 5.
Những phép chũ kẻ vào dàơ này phải giữ mọi ngày.
Thứ
1. Đầu tróũ 5 sớm mai th́ thức dạy, hợp
nơi
chung mà đọc những kinh sau nầy; Kinh
ĐC
Phiritô Sanctô &c. Kinh làm dấu &c. Kinh
Lạy
ơn ĐCB. tôi là kẻ có tội &c. Kinh Tại thiên
Kinh Ave
&c. Kinh Tin kính &c. Kinh Ba
ngôi
&c. Kinh Cáo ḿnh &c. Kinh Tôi Thân
Đức
Thánh Angiô là thiên Thần &c. đoạn đọc
Kinh Cầu
ĐCJ. cù* Kinh than sau, Đoạn
lần
hột
ĐCJ. Kinh Lạy ơn ĐCJ. xưa vào vườn
Getsemane
&c. Kinh oũ thánh Juse cất xúơ &c.
đoạn
mới ngắm sách đủ nửa giờ, chẳng nên
đọc
sách qua
vậy mà thôi, v́ sự ấy chẳng kể là
ngắm
đâu, đoạn lần hột 5 chục và Kinh thân
mẫu
phúc, Kinh Cầu Các thánh Kinh than
sau,
đoạn đọc 3 Kinh Tại thiên, 3 Kinh Ave
kính
ĐCB. ba ngôi, mà đang khi đọc 3 Kinh
Tại
thiên 3 Kinh Ave ấy, th́ phải có ư dưng
cho
ḿnh, hay là dưng cho kẻ đă qua đời, hay
là kẻ
khác c̣n sóũ, v́ đă có 50 ngày phép In
du cho kẻ
đọc bấy nhiêu kinh ấy. Sau đọc kinh
[trang 8]
Ave là
kinh ĐCB. sai thiên thần &c. Sau hết
đọc
Kinh Troũ cậy.
Thứ
2 hễ bao giờ chị em hợp nhau mà nguyện
ngắm
hay là đọc kinh th́ phải chia ra làm 2 bên
là một
phần bên tả một phần bên hữu, Mụ cù*
chị
ả phải ở chính giữa, Saơ le chị ả phải
ở giữa
từ
nửa phần chị em mà lên, mà Mụ ở giữa
sau hết
cho được xem chị em, một lể là bên
nầy
đọc kinh trước, lể sau th́ bên kia đọc
kinh
trước. Lần hột th́ đọc cho đều
nhau,
một
bên là nửa kinh Ave cùng nửa kinh
tại
thiên, và nửa Gloria mà đọc cho thaơ daơ,
chớ
cướp tiếng nhau, cù* phải
qú gối khi đọc
kinh, và
có ư theo như ư traơ kinh, chẳng nên ngủ
chẳng
nên tưởng đi đàng khác, mà nói việc khác
pha vào
việc trạơ ấy, th́ càng chẳng nên hơn
nữa,
hoạc có việc vội về phần người nào giữ
việc
ấy, phải nắn lặng mà đi việc ấy, khi
chị
em
đọc rất thánh Danh ĐCJ. hay là Ma
ria, th́
chị em phải cúi đầu xuống, hoạc có
ai ngủ
th́ phải thức, sao le chẳng nên dức
lác, kẻ
sấp mặt xúơ mà chẳng có cháơ qú
gối
lên, th́ phải kể như kẻ ngủ vậy v́
sự
ấy Mụ cù* chị ả phải
để một roi gần ḿnh,
mà roi ấy
đánh thức chị em, đánh một
[trang 9]
cái, th́
phải qú lên, đánh 2 cái th́ phải đứng dậy
cho nên
hết kinh hay là hết ngắm, ai chẳng vưng
th́ phạt,
mà có ai cả làơ dám căi th́ càng phạt
nặng
hơn nữa.
Thứ
3. đọc kinh đoạn chị em chẳng nên ngủ
lại,
cù* chẳng nên ở nhưng phải
làm việc về xác,
cho
đến trưa gần ăn cơm, th́ chị em phải
hợp
lại
mà đọc kinh ĐCS Sanctô cù*
xét ḿnh về nết xấu
đă
dốc làơ phá, hay là về việc lành phúc đức
đă
dốc làơ làm, rồi nguyện kinh ăn cơm, mà
đang
khi ăn cơm chẳng nên nói khó dức lác ǵ,
phải
đọc sách cho đủ blót bữa một người
một ngày,
cù* chẳng nên đọc một ít mà
thôi, chị em cũ* phải
có ư
nghe cho được nuôi linh hồn ḿnh, đang
khi nuôi
xác; bao giờ ăn rồi th́ mụ phải làm
dấu
và nguyện cám ơn đoạn Kinh Ave là
ĐCB. sai thiên thần &c.
Thứ 4. Ăn cơm đoạn chị
em chẳng nên nói truyện
cù* nhau cho lâu mà
mất coũ đang khi kẻ làm
bếp ăn cơm, th́ mụ hay là vắng
mụ th́ chị ả
phải hỏi chị em sự về
traơ sách đă đọc bữa ấy,
cù* phải chọn
lấy một 2. mlời traơ ấy, mà khuyên
chị em một ít vậy, rửa đĩa
bát rồi phải làm việc
xác cho đến tối, mới ăn
cơm mà nguyện trước
sau, cù* đọc
sách như bữa trưa.
[trang
10]
Thư 5. Rửa đĩa bát đoạn
th́ chị em hợp lại
nơi chũng, mà đọc kinh ĐCS.
Sanctô rồi, đọc một đoạn
sách gương phúc, và một đoạn
quyển thất hay là
quyển bát, rồi th́ lần hột oũ
Thánh Juse, đọc
kinh tối thể nầy; Kinh Làm dấu
&c. Kinh tôi
Lạy Thiên địa Chan Chúa là Chúa tôi,
&c. Kinh
Tôi Cám ơn ĐCB. là Chúa tôi &c. Kinh tôi
đội ơn Thiên địa Chân Chúa
&c. đoạn th́ phải ở
lạng một ít lâu, mà phải xét ḿnh mọi
tội
đă phạm traơ ngày ấy, rồi
đọc kinh Cáo ḿnh
&c. Kinh tôi Kính Lạy một thiên địa
Chân
Chúa ba ngôi, &c. Kinh Tại thiên
&c. Kinh tôi tin kính dêu Cha hay blọn
vậy, &c. Kinh Cầu Đbà Kinh Than
sau,
Đọc 3 kinh Lạy ơn rất
thánh Ḍũ trinh Ma
Ria &c. Kinh Lạy ơn ĐCJ. xưa
vào vườn Geth
Semani &c. Kinh Lạy ơn ĐCJ.
xưa khi oũ
Thánh Juse cất xác xúơ &c. Kinh tôi thân
Đ.T. Angiô là Thiên Thần &c. đoạn
lần hột Đbà
63. rồi Kinh Thân Mẫu Phúc Kinh Cầu
Thiên Thần rồi Kinh than sau, rồi
th́ 5.
Kinh tại thiên 5. kinh Ave, cù* phải kính 5
dấu thánh ĐCJ. cũ* phải có ư dưng như khi
đọc 3 kinh sớm mai, cho được
ăn mày phép
Indu, đoạn đọc sach ngắm,
đều nào toan ngắm
[trang
11]
sớm mai, sau đọc kinh tôi phó ḿnh
tôi &c.
Sau hết kinh troũ cậy, mà đi ngủ,
chớ nói
khó, cù* nhau đều
ǵ sốt, có việc ǵ, đến sớm
mai ngắm cù*
đọc kinh đoạn sẽ nói, có một
khi có việc ǵ cần, kíp lắm, mới
nói khó
nhỏ tiếng mà thôi, khi đă nằm
mà chửa ngủ,
mà khi thức khuyê mà ngủ chẳng
được, cù* khi
thức sớm mà chửa có đến
giờ đọc kinh,
th́ phải nhớ đều sẽ ngắm
sớm mai, mà ai nín
đọc kinh hay là lần hột riêng,
th́ phải ở
trên giờng, mà thầm thĩ nhỏ tiếng
vậy.
Đoạn thứ
6.
Phép chị em
phải giữ ban đêm.
Chị em nằm ngủ, th́ phải nằm
một người
một giờng, chẳng nên nằm 2
người 1. giờng, nhà
nào chật chứa chẳng đủ
gường th́ lo liệu làm
chăơ, cù* phản
cho đủ chị em nằm, mà
đêm ngày th́ chị em phải mặc
áo, cù* yếm
cho kín, dù mà mùa sốt cũ* chẳng nên bỏ nữa.
Đoạn thứ
7.
Những phép kẻ
vào dàơ này phải giữ
ngày [lễ] cù* ngày ăn chay.
Thứ 1. hễ ngày 1. lễ lạy cũ* đọc một kinh
sớm mai, sle hết Kinh tôi tin kính, th́
phải thêm kinh 10 sự răn, và 14 mối,
cù*
[trang
12]
phúc thật 8. mối đoạn lần
hột sau như mọi ngày.
Thứ 2. Những ngày 1. lễ lạy cù* các ngày lễ khác
thánh Ighêrêja dạy giữ th́ chẳng nên
làm việc xác
đọc kinh cù*
ngắm đoạn th́ phải học chữ cho đến
gần xét ḿnh, trước ăn cơm
trưa, ăn cơm trưa
đoạn th́ được nghỉ một
ít, nghỉ đoạn chị em phải
hợp nơi chung mà đọc Kinh
ĐCS. Sanctô cù* kinh ăn
năn tội đoạn lần hột
trăm rưởi rồi Kinh thân
mẫu phúc và Kinh Cầu các thánh, sle các
ngày
lễ ĐCJesu th́ phải đọc
Kinh Cầu ĐCJ. cù* các
ngày lễ Đbà cù*
các ngày lễ Đầu tháng th́ phải
đọc Kinh Cầu Đbà đọc
Kinh Cầu nào th́ phải đọc
Kinh than sau, kinh cầu ấy, rồi chị
em ngồi
lại mà nghe hai ba đều traơ sách phép
nhà,
đọc đoạn th́ mụ hay là chị
ả phải khuyên chị
em một hai mlời cho biết ư những
kinh đă
đọc, và ra sức giữ blọn rồi
sẽ đọc 3 kinh
tại thiên 3 kinh Ave, và kinh troũ cậy,
rồi lại học chữ cho đến
tối, ai đọc kinh
riêng th́ cũ*
nên, ấy là phép thêm ngày lễ,
khi đă đọc sách phép nhà cho hết
đoạn
lại đọc lại.
Thứ 3. Phải kiêng thịt mọi
ngày traơ
năm, đừng kể 3. ngày sau này là ngày
lễ
Phục Sinh, cù*
ngày lễ hiện xúơ và ngày lễ
[trang
13]
sinh nhật ĐCJ. bằng sự ăn
chay, th́ chị em phải giữ
các ngày thánh Ighêrêja dạy cù* ngày thứ 6. và ngày thư 7.
blót năm, mà những ngày ăn chay, bữa
trưa
th́ chẳng nên ăn sớm, cù* bữa tối chẳng nên ăn quá.
Thứ 4. Những ngày thứ 6 cù* ngày thứ 7. đủ blót
năm cù* mọi
ngày traơ mùa, ăn chay cả, đọc kinh
ban tối và sách ngắm đoạn, th́
phải đánh tội đủ 3.
kinh ăn năn tội, cho được
kính cù* nhớ sự thương
khó cù* sự chết
ĐCJ. và dưng một chút của mọn
làm vậy, mà hợp một ư sâu nhiệm
ĐCJ. chịu
sự khốn khó, cù*
ước cho được mọi ư lành ĐCJ. nín
cho ta có, hoặc có ai trở sự ǵ, mà
chẳng đánh tội
chũ cù* các chị
em, th́ phải chiềng Mụ cù*
phải
liệu buộc một dây sắt thắt
lưng có gai nhọn hay
là làm việc khác bằng việc ấy,
thay việc đánh
tội mặc thày cả coi sóc dạy.
Thứ 5. đến ngày lễ lá, cù* 4 ngày sau lễ ấy,
th́ phải đánh tội một ngày 2 lần,
sớm mai
một lần đủ 3 kinh ăn
năn tội, tối một lần
cũ* đủ
3. kinh ăn năn tội nữa, C̣n ngày thứ
6 lễ ấy, là chính ngày ĐCB. đă
sinh th́
th́ cũ* phải
đánh tội 2 lần, sle sớm mai đủ 4
kinh, tối cũ*
đủ 4 kinh ăn năn tội để mà
kính sự thương khó ĐCJ. đă
chịu chết v́ chúng
tôi.
[trang
14]
Thứ 6. Hễ là lần nào chị em
đánh tội chũ,
đánh tội đoạn th́ phải lần
hạt cù* đọc kinh
Cầu oũ thánh Juse.
Thứ 7. Lễ ĐCJ. Chịu Cắt
b́, gọi là lễ đặt
tên, cù* lễ bà
thánh Ilêna t́m thấy Curút
ĐCJ. và lễ ĐCJ. tỏ sự sáng
ḿnh ra, th́ ba
ngày ấy phải kính lắm.
Thứ 8. Các chị em vào dàơ này phải lấy oũ
thánh Juse làm quan thầy trên blời cù* phải
xin ĐCB.
v́ coũ nghiệp ông thánh ấy cho các
chị em hợp một ư traơ dàơ này cù* cho một
ngày một nhiều nhân đức
hơn nữa.
Đoạn thứ
8.
Phải coi sóc
kẻ liệt lào traơ dàơ là thể nào.
Chị em phải thưỡ yêu nhau liên,
nhất
là khi phải liệt lào, ấy vậy
khi ai phải
liệt lào chị em c̣n mạnh khỏe,
th́ phải
năng nắn ǵn giữ coi sóc cầu cù* ĐCB. cho,
Lại phải an ủy khuyên vác Curút là sự
liệt cho bằng làơ, phải đọc
sách, nhất là những
sách nói về sự thưỡ khó
ĐCJ. đă chịu v́
chú* tôi, mặc
mụ cù* chị ả chọn lấy
chị em nào có sức ấy, và hay chịu
khó,
khi phải rửa ráy ch́u lọt sự
ǵ dơ, cù*
blở người liệt bên kia bên nọ,
th́ được nỗi
[trang
15]
Các việc ấy phần hồn phần
xác, trước hết chịu em
phải t́m thày cả nào giải tội
cho người liệt ấy,
cù* chịu lễ
và xức dầu thánh, mặc thầy cả liệu,
dụ chị em nào traơ nhà phải liệt
th́ cũ* phải
t́m thầy thuốc nào chữa, chẳng
nên tiếc ǵ cho
được chữa người liệt
ấy, saơ le phải liệu sức nhà
chị em vuối, và khi đă t́m
được một thày thuốc
khôn ngoan, th́ phải cứ người
chẳng nên chạy
thuốc doũ dài nữa.
Đoạn thứ
9.
Những việc
lành phải làm để mà cầu cho
linh hồn kẻ
đă sinh th́ traơ dàơ.
Thứ 1. Hễ ai traơ nhà chị em sinh
th́
th́ chị em nhà ấy phải ăn chay
3 ngày, đánh
tội 3 lần, Lần hột trăm
rưởi 3 tràng, xưng
tội chịu lễ 3 lần. C̣n những
kẻ sinh th́ traơ
dàơ, saơ le ở
nhà khác, th́ các chị em phải
[trang
16]
ăn chay một ngày, đánh tội một
lần lần hạt
trăm rưởi 3 tràng, xưng tội
chịu lễ một lần
nhất là những ngày có phép Indu đầy
mà dưng
cho ĐCB. về phần đền tội
lhồn ấy.
Thứ 2. hễ ai sinh th́ traơ nhà chị
em th́
mụ chị ả coi sóc nhà ấy, phải
viết thư cho sớm
cho các nhà chị em, mà cầu cho linh
hồn ấy cứ phép mới dạy
trước nầy.
Thứ 3. Mọi ngày sớm mai, th́ phải
đọc
3 kinh tại thiên, 3 kinh Ave kính thờ
ĐCB.
ba ngôi, mà tối th́ đọc 5 kinh tại
thiên 5 kinh
Ave, kính 5 dấu thánh ĐCJ. mà dưng cho
ĐCB. xin thương lấy linh hồn
các chị em
đă qua đời, cù*
các kẻ đă làm ơn ǵ cho các
chị em, mà c̣n sóũ, hay là đă qua
đời nữa,
xin ĐCB. blả coũ cho đời
này và đời sau
chẳng cù*,
đă có 50 ngày phép Indu Đ.T. Pha
pha đă truyền cho.
Đoạn thứ
10.
Chị em phải
năng xưng tội cù* chịu
lễ.
Mlẻ th́ chị em xưng tội cù* chịu ḿnh thánh
ĐCJ. một lễ một lần; saơ
le bởi rày c̣n ít
đớng làm thày cả sacedotê, mà có khi
người
đi làm phúc xa đàng, th́ mụ phải
liệu cho
chị em mlở nhau mà t́m đến
xưng tội
[trang
17]
cù* người
và mụ phải liệu đừng để qua khoũ,
một tháng, mà chị chẳng em
được xưng tội một lần,
bằng sự chị em chịu lễ
hay là chăng th́ mặc
thày cả liệu, mụ cù* chị em chẳng nên xem xét,
chẳng nên hỏi, cù*
chẳng nên hỏi đến sự ấy sốt.
Đoạn thứ
11.
Chị em phải
siêng năng làm ăn.
Thứ 1. Chị em traơ cửa nhà phải
ra sức làm
việc về phần xác cho được
đủ ăn mặc, cù* blả
nợ cho người ta, chẳng nên làm
biếng chẳng ở
nhưng bao giờ, v́ sự ở
nhưng làm biếng là cội
rễ mọi tội lỗi, cù* mọi nết xấu, vậy hễ
mọi
người sớm mai cầu nguyện
đoạn, ai biết
nghề nghiệp ǵ, th́ phải làm nghề
nghiệp ấy
hay là mụ dạy làm việc nào, th́ phải
cứ là
làm ở một nơi cù* nhau, cù* phải
có mặt mụ
hay là chị ả hằng ở đấy
liên, cho chị em được
siêng năng nắn các việc, cù* giữ nết na, mà
một ít lâu một lần, mụ hay là
chị ả phải
bảo chị em, nhớ đến có
ĐCB. ở trước mặt, kẻo
chị em mất nết na, cù* một hai khi phải
nhủ chị em, nhớ đến sự
thương khó ĐCJ.
đă chịu vị chúng tôi, như sự
mồ hôi máu
chảy ra, và sự người vác Curút
nặng lắm,
cho chị em chịu khó làm ăn cho bằng
làơ
[trang
18]
một hai khi cũ*
phải bảo chị em nhớ Đ.bà khi
làm việc nọ việc kia traơ nhà ĐCB. cho chị em
được hợp một ư cù* các ư rất mầu nhiệm Đ.bà
mà dưng cho ĐCB.
Thứ 2. hễ các chị em làm th́ làm về
phần
chũ cho chị em được đủ
ăn mặc, hoạc mụ dạy
chi em nào để việc nọ mà làm việc
kia,
th́ phải vâng tức th́ hoạc ai yếu
đuối chẳng được
làm việc nặng, th́ phải chiềng
mụ cho người
dạy làm việc nhẹ, như may vá
cho các chị em,
kéo vải, hay là làm việc khác mặc mụ
liệu,
mà kẻ làm được việc nặng
th́ chẳng nên dể cù*
chê trách, kẻ làm việc nhẹ,
ĐCB. cho ai
sức phần nào th́ phải làm cho bằng
sức ấy.
Thứ 3. Hoạc người nào may vá,
chẳng lập cho
các chị em, chốc ấy mụ sẽ
chọn ngày nào ăn chay,
cho chị em ai ai được may vá cho
ḿnh, như
ngày thứ 6 hay là ngày chay khác mặc mụ,
v́ vậy mụ phải cho chị em ít
là một là 1
tháng một ngày, cho chị em may vá cho
ḿnh,
ví bằng chị nào chẳng có đí ǵ
may vá cho ḿnh,
th́ phải làm việc chũng chẳng
được may vá cho
kẻ khác, khi chẳng có mlời mụ,
saơ le ngày
lễ lạy, cũ*
chẳng nên may vá xay lúa đâm
gạo, v́ những ngày ấy chị em
phải nghỉ xác,
[trang
19]
mà cầu nguyện, hơn mọi ngày, phải
học chữ
cho được xem đủ các sách chị
em thường đọc
hoạc ngày lễ lạy chị em muốn
tắm táp
cù* gội đầu
th́ cũ* được, cù* khi đang học chữ,
hay là làm việc ǵ khác, mà muốn đi
làm
việc riêng, th́ chiềng Mụ mới
nên đi việc
riêng ấy, mà đi th́ phải đi cho
cháơ, cù* về
cho kíp chẳng nên ở cho lâu.
Đoạn 12.
Phép chị em
phải giữ về sự tắm cù*
gội đầu.
Sự gội đầu, mau là một
tháng 2 lần, bằng
mùa rét th́ cũ*
vậy, saơ le mùa xuân cù*
mùa thu, th́ một lễ là một lần,
c̣n
mùa hè th́ 2 ngày một lần, saơ le khi
tắm th́ chẳng nên cởi cái quần
cù* yếm ra
bao giờ, như kẻ khác, hoạc có
ai cởi yếm
ra, th́ phải kéo quần lên cho đến
ngực
cho kín ngực, phải có cái nào cũ
riêng hay
là chung, mà khi đi tắm th́ sẽ mặc
cái
cũ ấy, và chị em phải tắm
ở nhà, chẳng nên
đi tắm ngoài soú, cho nên mụ phải
dọn
một nơi cho kín đáo, cho chị em
được tắm.
Đoạn thứ
13.
Khi chị em
đi việc ǵ ra khỏi
cửa nhà phải
giữ phép là thể nào.
[trang
20]
Thứ 1. Hễ ai ai đi đâu đâu,
th́ phải có mlời
tŕnh Mụ, th́ mới nên đi, mà Mụ
chẳng nên
cho chị em nào chửa có đến
năm sáu mươi
tuổi, đi đâu một ḿnh, hằng
phải cho có 2 người
đi làm một, dù có việc nào th́ cũ* chẳng nên
ĺa, cho khỏi nhau bao giờ cù* chẳng nên đi
một người một đàng hằng
phải đi cù* về lam một.
Thứ 2. Đi dọc đàng có gạp
ai nói khó đều ǵ,
th́ cũ* phải
cho cả và hai nghe được, ra vào cửa
nhà nào nơi nào, th́ cũ* phải có cả và hai nữa,
chẳng nên ĺa nhau bao giờ.
Thứ 3. traơ nhà chị em chẳng nên cho
đàn
oũ nào vào, cù*
ăn úơ đấy, hoạc đàn oũ nào có
việc ǵ, th́ phải làm một chút chái
ngoài,
hay là bên traơ cửa, dừng ra nửa
gian cho kẻ
có việc ǵ cù*
chị em, sẽ đứng đấy mà nói,
saơ le traơ chị em ai muốn nói khó cù* ai
đàng ấy th́ phải chiềng mụ
đă, cho mụ cắt
ai traơ chị em đi nghe vuối, hoạc
người đi
nghe ai c̣n nhỏ, th́ sẽ đứng
bên traơ gần
đấy ma nghe, rồi việc ấy,
người đă đi nghe
phải chiềng Mụ cho được
biết các đều ấy, Saơle
chẳng nên nói ra cho kẻ khác biết,
mà
có lỗi, hoạc có ai hỏi mụ việc
ǵ, mà phải
ra ngoài ấy, th́ mụ cũ* phải cho có một chị
[trang
21]
em làm chứng mà nghe cho được
làm gương cho
chị em được bắt chước.
Thứ 4. Người bổn đạo
nữ có choũ, th́ cũ* chẳng
nên để cho năng ra vào cửa nhà
chị em, hoạc
người nữ góa bụa chẳng có
tiêng xấu ǵ, cù* phải
người hay giữ nết na, muốn
học đàng phúc đức,
đàng nguyện ngắm cù* đàng hăm ḿnh th́ nên
cho ra vào nhà chị em, cù* con gái nào tốt
nết na, dù rắp làơ lấy cḥũ,
Saơ le chửa có
liệu việc ấy, th́ cũ* nên cho ra vào tập việc
lành cù* chị
em nữa.
Thứ 5. Các nhà chị em ở, th́ chẳng
nên
cho bao giờ Thày nào làm lễ đấy,
có một khi
có người chị em nào phải liệt
nặng, chẳng được đem
đi nhà khác, cho được chịu
viaticô, hay là
ngày nào Thầy cả đến bắt
thăm mà chọn Mụ
cù* chị ả,
và kẻ giữ việc, khi chẳng có nhà
nào gần, cho thầy cả được
lam lễ, th́ mới nên
mà thôi.
Thứ 6. Dù Thày cả nào hay là người
nhà
thày cả nào hoạc có việc ǵ th́ chẳng
được cho ăn
cơm traơ nhà cù*
nằm đêm đấy.
Thứ 7. Hoạc ai ai là người nam
th́ cũ*
cấm chẳng được cho
ăn, hay là nằm đêm traơ
nhà chị
em nữa.
[trang 22]
Thứ
8. Chị em chẳng nên bao giờ đi một thuyền
vuối
người nhà thày cả nào, cù*
buôn bán đí
ǵ th́
càng chẳng nên cù* cấm sự ấy
nhặt.
Thứ
9. C̣n sự thuyền thày cả nào, cù*
thuyền
nhà Mụ nào đi làm một, cù*
nhau th́
càng cấm
sự ấy nữa.
Thứ
10 Chị em chẳng nên chứa traơ nhà những
của
người nào, nhà thầy cả nào, như đ̣ũ tiền
hay là của
trạơ khác, khi chẳng có mlời
thày cả
ḿnh.
Thứ
11. chị em cho người nhà thày cả nào
vay
đ̣ũ tiền hay là chịu miệng, cho người
ấy
được vay tiền bổn đạo, mà dùng việc
ǵ,
khi chẳng
có mlời thày cả ḿnh dạy.
Thứ
12. Chị em đi đàng gặp người
nam, nhất
là người nhà thày, th́ chẳng
nên
đưa trầu cho, ai chẳng cứ bấy nhiêu
phép
trước này th́ lỗi nặng.
Đoạn 14.
Chị em phải giữ miệng là thể
nào.
Thứ
1. Chị em phải giữ miệng chẳng nên nói
khó cù* nhau, từ tối khi vào đọc
kinh
cho
đến sáng ngày khi đă đọc kinh rồi
và từ
trước ăn cơm mọi bữa mọi bữa cho
đến khi
[trang 23 ]
đă
cám ơn đoạn hoạc có việc ǵ th́ phải nói nhỏ
tiếng,
cù* ít đều.
Thứ
2. Chị em chẳng nên nói khó cù*
đàn oũ
nào, dù
phải người traơ kẻ giảng th́ cũ* chẳng
nên nữa,
hoạc có bua việc ǵ, mà phải nói khó
cù* đàn oũ nào, th́ phải có mặt
Mụ hay là chị
em nào mụ
cắt đi nghe vuối, mới được nói khó
cù* đàn oũ ấy.
Thứ
3. Đang khi chị em làm việc cù*
nhau,
th́ chẳng
nên truyện tṛ cười cợt cù*
nhau quá.
Thứ
4. Chẳng nên nói dức lác, nói blớn tiếng
traơ nhà
cho láng diềng nghe được.
Thứ
5. Khi chị em nói khó cù* nhau th́
phải
nói cách khiêm nhường hiền lành, chẳng
nên nói
đều ǵ kiêu ngạo: như thể : mày, tao,
dù Mụ
cũ* chẳng nên xưng ḿnh là
tao mà
gọi
chị em là mày.
Đoạn thứ 15.
Khi chị em viết thư cho ai, hay là ai
gửi thư cho, th́ phải giữ phép
là thể nào.
Hễ
ai ai gưởi thư cho chị em, th́ chị em
phải
đem thư ấy cho mụ mở ra, cù*
xem đă
th́ chị
em mới được xem, và khi nào chị em
muốn
gưởi thư cho ai, và có ư cậy ai viết thư
[trang 24 ]
th́ phải
chiềng Mụ đă, Mụ có cho mới được
mà khi
đă viết thư đoạn lại phải đem cho
Mụ
xem cù* phú lại mặc mụ, có
một khi
đớng
bề trên gưởi thư riêng cho chị em nào,
th́ Mụ
mở ra đoạn th́ trao blả thư cho
chị
em ấy, Mụ chẳng nên xem cù*
hỏi đều
ǵ
đến thư ấy, cù* khi chị
em muốn gưởi
thư
cho bề trên làm thư rồi, phải đem
cho Mụ
phủ lại, sle mụ chẳng nên xem,
cù* hỏi sự ǵ traơ thư ấy, ai
chẳng cứ phép ấy
th́ có lỗi
rất nặng.
Đoạn 16.
Chị em phải mạc áo gióũ nào.
Thứ
1. Chị em phải mặc nhứ gióũ áo vải,
chẳng
nên mặc áo lụa, lĩnh, sồi, bă, đũi,
cù* chẳng nên dùng của ǵ tơ sốt,
mà nhuộm
th́ chẳng
nên nhuộm đỏ, hay là mùi lịch sự
phải
nhuộm mùi thâm, hay là mùi chàm,
cù* nhuộm nó mlạt mlạt vậy,
v́ càng hèn
trước
mặt thế gian, th́ càng trạơ càng tốt
trước
mặt ĐCB. sle dù chị em mặc áo hèn,
th́ phải
liệu cho sạch sẽ, v́ vậy phải năng
giặt
kẻo hôi hám, mà mụ phải xem xét
việc ấy.
[trang
25]
Thứ 2. Mụ cũ* phải lo liệu một năm một
lần
là trước Lễ phục sinh may cho
các chị em một
người một cái áo ngắn, cù* 2 cái yếm, quần th́ may
cho mỗi một người 2 năm một
cái, và traơ
3 năm một cái áo dài, Sle may cái quần
cù* cái áo dài th́
may trước lễ Các thánh hay
là Mụ muốn cho các chị em một
người một
năm một cái vải đủ 25
thước, cho chị em
thiếu áo nào th́ may áo ấy cho ḿnh th́ cũ*
được, hoặc là chị em nào
cha mẹ anh em
hay là kẻ khác cho vải hay là tấm
áo, mà
mụ để cho hay là chị em nào
đă có áo đủ chẳng
thiếu, th́ năm ấy người ấy
lấy vải chị em làm
chi, sle mụ cũ*
phải may áo hay là cho vải,
mặc người ấy lấy, hay
chăng, nhưng mà
cho chị em vải nào, th́ phải mặc
chẳng nên đổi,
chẳng nên bán, khi chẳng có phép mụ
mà có lỗi.
Đoạn thứ
17.
Chị em chẳng
nên cầm của riêng ǵ.
Thứ 1. Traơ dàơ này mọi sự là của
chũ,
ấy vậy chị em chẳng nên cầm
của riêng ǵ
dù rụó nương đ̣ũ tiền,
hay là con sách mọi
sự phải nộp cho mụ hết,
mà có thiếu sự ǵ
th́ phải xin cù*
Mụ; sle ví bằng chị em
[trang
26]
nào khi vào dàơ có đem của ǵ, như
đ̣ũ tiền rụơ
nương, hay là của ǵ khác trạơ nếu
ngày sau
người ấy có ra đă đem vào
bao nhiêu th́ mụ
cù* chị em phải
blả cho bấy nhiêu, hay là có
sinh th́ traơ nhà, người ấy blối
thể nào về
những của ấy, th́ mụ cù* chị em phải cứ mlời
blối ấy, saơ le trước th́
thưa thầy cả coi sóc đấy.
Thứ 2. Chị em ai có thúng ḥm níp nào,
th́ chẳng nên khoá lại, v́ mụ cù* chị ả một
năm là 5. 3. lần khi vắng mặt
chị em th́ phải
xem xét các thúng ḥm níp, cù*
các giường mọi
nơi traơ nhà hoạc ai traơ chị em giấu
của
ǵ chăng; ví bằng có thấy của
ǵ chị em nào
giấu, mà chẳng có đều ǵ cù* mụ trước th́ chị
em phải cất lấy của ấy,
mà lại phải phạt người
ấy, chẳng nên tha, v́ vậy hễ của
ǵ, ai cho
chị em, th́ cũng phải nộp cho Mụ
thay thảy,
mà chị em cho ai của ǵ dù của hèn,
mà chẳng
chiềng Mụ th́ có lỗi, nhất là
chịu lấy của
ǵ đàn oũ nào cho, hay là chị em nào,
cho
đàn oũ nào của ǵ, mà chẳng cho
mụ biết
th́ càng cấm sự ấy nữa.
Đoạn thứ
18.
Phải khấn
traơ dàơ là thể nào.
[trang
27]
Bởi v́ traơ nước
nào cù* nơi nào
vững bền, th́ chẳng có mấy khi bề
trên cho chị em khấn 3 sự traơ dàơ;
sle bao
giờ người đă xét được
người nào đă có tuổi cù*
đă giữ mọi phép traơ dàơ đă lâu
năm, mà
cho người ấy khấn 3 sự,
đă kể vào đây, th́
người ấy phải lấy làm trạơ
lắm, cù* ra sức
từ đấy về sau, càng giữ
các phép cho kĩ
hơn nữa, hoạc traơ chị em ai
đă khấn,
muốn khấn lại cho được
sửa nết ḿnh, th́ cũ*
được, mà những kẻ chửa
có khấn mlời ấy trước
mặt bề trên th́ sẽ đọc,
tôi dốc làơ thay v́
mlời, tôi khấn. Nhân danh Cha, và Con,
và
Phiritô Sanctô. Amen. Tôi là mỗ, dù
tôi là kẻ
có tội lỗi đáng sa địa ngục, Saơ le
tôi cậy
troũ v́ công nghiệp cực trạơ ĐCJ. đă
chịu
chết trên cây Caurút cho tôi, mà
tôi cả
làơ dám trước mặt một ĐCB. ba ngôi
có phép
tắc vô cù*, tôi dốc làơ, hay là
tôi
khấn
giữ bấy nhiêu sự sau nầy: một là ở
cho khó
khăn blọn đời, chẳng lấy của ǵ làm
của
riêng tôi, hai là giữ ḿnh sạch sẽ blọn
đời,
Ba là vưng mlời chịu lụy Đ.T. Cả vítvồ
Đ.T.
Phapha cho coi sóc phần linh hồn bổn
đạo
nước Annam nầy, cù* thày cả
sacedotê
[trang 28]
nào coi
sóc miền chúng tôi ở, cù* chịu
lụy mụ tôi,
cù* mụ nào ngày sau bề trên cho coi sóc cửa
nhà
chúng tôi nữa, tôi lại dốc làơ giữ các phép
xưa
nay bề trên đă truyền dạy cho chúng tôi giữ,
saơ le bởi
v́ tôi là kẻ yếu đuối, chẳng làm nên
việc
ǵ lành, bởi sức riêng tôi, th́ tôi cũ*
dưng
cho một
ĐCB. ba ngôi, hết mọi việc lành
phúc
đức đức Chúa Jesu đă làm, mọi sự
thưỡ
khó
người đă chịu, mà tôi xin ĐCB. ba ngôi,
phù hộ
thêm sức mạnh cho tôi, tôi lại cậy
Rất
Thánh Đbà Maria là mẹ Chúa dêu
blọn
đời đ̣ũ trinh, cù* oũ
thánh Juse và các
thánh
Nam nữ cầu cho tôi giữ bấy nhiêu
dều
ấy cho blọn. Amen.
Đoạn thứ 19.
Phép chọn mụ, cù*
chị ả và kẻ
giữ việc traơ nhà.
Hễ
là 3 năm một lần traơ lễ ĐCSSanctô hiện
xúơ hay
là ngày nào khác, bề trên dạy chị em
phải
họp mà chọn một người nào làm mụ,
cù* một người nào làm chị ả,
và một người
khác giữ
việc cho chị em, đủ 3 năm; saơ
le cho
được liệu việc ấy cho nên, th́ phải cứ
những
phép sau này.
[trang 29]
Thứ
1. Hễ bao giờ phải chọn Mụ cù* chị ả, và
kẻ
giữ việc, th́ Thày cả nào coi sóc địa phận ấy,
phải
đợi thày cả hay là người nào Đ. Vítvồ dạy
lo liệu việc ấy vuối.
Thứ 2. phải đọc những
phép traơ đoạn này,
mà xem cho tỏ th́ mới nên liệu
việc ấy hoặc
có hồ nghi chửa lấy làm thật,
làm tỏ mấy,
th́ phải thưa lại Đ.
Vít Vồ trước cho tỏ đă,
chảng nên lấy ư riêng ḿnh mà cắt
nghĩa
ra khác, mlẽ khác, mà mlầm
chăng.
Thứ 3. Thày cả ấy phải
bảo các chị em
dọn ḿnh mà xưng tội chịu
lễ mà cầu
khẩn cù*
ĐCB. soi sáng mở làơ cho ḿnh
được biết người
nào, nên chịu việc ấy cho ḿnh
được chọn lấy.
Thứ 4. Thày cả ấy phải
giảng dạy một
hai mlời nữa, cho chị em
được biết những mlẽ
phải cứ, mà ai ai phải có
làơ thật thà mà
liệu việc này cho chắc, v́
chị em muốn
chọn lấy ai, th́ phải lấy
làơ coũ bằng chẳng
nên tây riêng ai, hay là v́ nể ai, th́
chẳng
phải mlẽ mà có lỗi nữa,
ấy vậy chị em phải
ra sức, mà chọn kẻ có làơ
ngay thật, kính
mến ĐCB. siêng năng nắn
việc lành, hay
khiêm nhường hay nhịn, hay
vưng mlời
[trang
30]
bề trên, hay chịu khó, hay
thương yêu người ta
chẳng nên trạơ hèn, và có sức
lo liệu mọi việc
hơn kẻ khác, cho chị em
được ích về phần
linh hồn, cù*
xác nữa, người nào có những sự ấy
th́ chị em nên chọn.
Thứ 5. Những kẻ có phép mà
chọn kẻ khác
là những người đă
ăn mày traơ nhà chị em
ít là 4. năm mà lên, và có tuổi
đủ là 20 tuổi
mà lên.
Thứ 6. Những người chị
em được chọn làm
mụ, cù*
làm chị ả, và chị giữ việc, th́ phải
có 3 sự sau này: một là đă
ăn mày traơ nhà
chị em đă lâu, ít là đủ
10 năm mà lên, hai
là có đủ tuổi, ít là từ
30 tuổi mà lên ba là
chẳng có mặc sự lỗi
ǵ nặng, cù* chẳng có tiết
ǵ
tích ǵ traơ dàơ xưa nay.
Thứ 7. Khi chị em đă hợp
trước mặt
2 thày, th́ thày cả phải đọc
kinh ĐCSSanctô
kinh tại thiên, kinh Ave, kinh Tin
kính,
kinh Cầu ĐCJesu, đoạn
thày yấ sẽ ngồi,
mà đọc thư bề trên, mà
traơ thư ấy bề
trên đă chỉ 5. tên 3 tên trước
cho được chọn
Mụ, chọn Mụ rồi, sẽ
lấy tên thứ 4. vào
cho đủ 3 tên, mà chọn chị
ả, chọn chị ả
đoạn, lại lấy tên thứ
5. mà chọn kẻ giữ
[trang
31]
việc, v́ vậy thày cả, sẽ
biên tên 3 người ấy,
ngoài 3 lọ một lọ một
tên, mà 3 lọ ấy sé để
nơi nào kín chẳng ai xem
được, đoạn thày cả
sẽ cho các chị em có phép mà chọn,
cầm
một người một hạt
đậu, mà chị em sẽ
vào một khi một người,
nơi đă để 3 lọ ấy,
mà muốn chọn người nào
làm mụ, th́ sẽ
bỏ hạt vào traơ lọ có tên
người ấy, mặc thánh
ư ĐCB. soi làơ chị em, rồi
thày cả sẽ đi
lấy 3 lọ ấy, đem ra mà
đổ trước mặt chị
em, lọ nào có hơn nửa phần
chị em đă bỏ hạt
vào, th́ phải kể người
đă có tên ngoài lọ ấy
là người chị em đă chọn
làm Mụ, ví bằng
chẳng có lọ nào được
hơn nửa phần chị em đă
bỏ hạt vào, chốc ấy lại
phải bỏ lại lần khác,
cho đến khi được
hơn nửa phần chị em
chọn người nào làm Mụ th́
mới nên việc,
saơ le những người nào
đă có tên ngoài 3 lọ
ấy, th́ chẳng nên bỏ hạt
đậu nào vào lọ
nào, chọn mụ rồi sẽ
chọn chị ả, cũng như
làm vậy, chọn chị ả rồi
sẽ chọn chị giữ việc
cũng như làm vậy nữa.
Thứ 8. Khi traơ nhà chị em có ít
người
cho cả thay thảy
đươc bắt thăm, th́ cũ*
được
cứ cách sau nầy: Thấy cả
đọc thư bề trên
[trang
32]
rồi, th́ sẽ dạy viết
nhiều tờ, mà traơ những tờ ấy
và viết tên những kẻ chị
em được chọn mà
thôi, cứ như phép đă nói
trước.
Thứ 9. Là khi viết những
tên ấy vào tờ, th́ phải
cứ tên ai trước, tên ai sau,
như traơ sổ chị em
đă cứ xưa nay, khi ở cù* nhău.
Thứ 10. Là phải viết những
tên ấy traơ tờ cho
thưa thưa cách nhau, cho chị
em sẽ xé lấy
tên người nào muốn chọn.
Thứ 11. Mỗi một người
chị em có phép
mà chọn th́ phải cầm riêng
một bổn tờ ấy,
mà tên người nào ḿnh muốn
chọn, th́
phải xé lấy tên ấy, mà ṿ lại
bỏ vào traơ
bát hay là traơ cơi, hay là gióũ
đă để sẵn
trên phản bàn thờ.
Thứ 12. Hễ người nào cầm
tờ, th́ đừng viết
tên người ấy vào traơ tờ
ấy, v́ hễ ai cầm
tờ, th́ đừng tên ḿnh vào
đấy, hoạc đă
vào viết th́ thày cả phải
xé mà bỏ đi.
Thứ 13. Khi chị em muốn chọn
lấy
người nào, mà xé lấy tên,
th́ phải giữ
kín chẳng nên cho kẻ khác xem thấy,
và
những người chị em
đă chọn lấy, th́ chị em
chẳng nên nói lại, cù* ai bao giờ sốt, ai chẳng
giữ như vậy th́ có lỗi.
[trang
33]
Thứ 14. Khi chị em đă chọn
người nào làm
vậy, đoạn th́ thầy cả
phải mở ra trước mặt chị em
các tên đă bỏ vào, mà ai đă
được nhiều người chọn, là
đă bỏ tên người ấy
vào, hơn nửa phần những chị
em chọn, th́ phải kể
người ấy, là người các
chị em đă chọn, ví bằng
chửa có được tên người
nào, quá nửa phần chị em chọn
th́ phải bắt
thăm lại.
Thứ 15. Mụ chị ả cù* kẻ giữ việc, th́
phải chọn làm ba ḱ, một
khi một người, chẳng
nên chọn cả và ba một trật,
đă chọn mụ đoạn
lại phải viết tờ
khác, và mụ cù* các chị em
đă có phép mà chọn, th́ phải
cầm riêng một
bổn tờ ấy, mà chọn chị
ả, như đă chọn mụ
ḱ trước, ḱ thứ 3 chọn
kẻ giữ việc, th́ cũ*
như làm vậy nữa, mặc bề
trên dạy bắt
thăm cách nào th́ chị em phải
cứ.
Thứ 16. Những người
các chị em đă chọn
làm mụ, làm chị ả, cù* kẻ giữ việc cứ đủ
bấy nhiêu phép đă nói trước
nầy, th́ những người
ấy chẳng nên căi nữa, hoặc
ai ai đă có mlẽ
mà kêu mặc làơ, th́ phải nhịn
mà chịu việc;
Saơ le cũ*
được gửi thư hầu Đ. Vít Vồ cho
người
được xét mà luận,
người dạy thể nào th́ phải cứ
như vậy.
[trang
34]
Thứ 17. Khi đă rồi việc,
thầy cả xem sóc việc
ấy, trước hết phải
bảo mụ cù* các chị em
lạy tạ ơn ĐCB. và có ư
xin ĐCB. Phù hộ thêm
sức mạnh cho các chị em
được ở hoà thuận
yêu nhau, một ư một làơ,
được giữ các phép
mà làm việc lành cho blọn,
đoạn th́ thày
ấy phải đọc kinh tại
thiên, kinh ave, kinh
tôi tin kính cù*
kinh Cầu Đức Bà.
Thứ 18. Rồi mụ cù* các chị em sẽ lạy 2 thày,
cù* tạ
ơn người cho người về, đoạn chị
ả cù* các
chị em, sẽ lạy mụ v́
bởi ĐCB. đă chọn Mụ,
th́ chị em phải ra sức cho
được ở làơ khiêm
nhường mà vưng mlời chịu
lụy mụ cho blọn,
v́ ĐCB. đă chọn ai làm bề
trên ta, mà ta
vưng mlời người th́ cũ* như vưng mlời ĐCB.
vậy, C̣n sự chị ả,
th́ chị em lạy mụ đoạn
th́ phải lạy chị ả,
v́ cũng là bề trên, bằng
sự chị giữ việc th́
chị em cũ* phải kính
nể, cù*
vưng mlời người cho phải phép và được
phúc khiêm nhường nữa.
Thứ 19. Khi đă chọn mụ
cù* chị ả và
kẻ giữ việc rồi th́ phải
gưởi thư hầu
Đ. Vít vồ cho người
được biết, tên 3 người đă chọn
ấy, mà bao giờ đă người
lấy làm phải th́
mới chắc, mới nên việc.
[trang
35]
Thứ 20. Khi 3 người ấy
đă chịu việc đủ 3 năm,
đoạn th́ lại phải chọn
lại, mà cứ các phép đă dạy
trước này chẳng nên bỏ
mlẽ nào.
Thứ 21. Mụ nào đă làm mụ
đủ 3 năm, nếu
chị em muốn chọn lấy
người ấy làm mụ đủ 3 năm
nữa th́ cũ*
được hay là người nào đă làm mụ trước
mà chị em khi sau muốn chọn
làm chị ả,
hay là kẻ giữ việc th́ cũ* được nữa; sao le
khi mụ nào đă làm mụ 6
năm liên, th́
chị em chẳng được
chọn lấy người ấy làm mụ
3. năm nữa, là một người
chẳng được làm mụ
9 năm liên, hoạc chị em c̣n
muốn làm
vậy, trước th́ phải
xin phép Đ. Vít vồ đă mới
được ; saơ le khi
người nào đă làm mụ 6 năm
làm vậy, mà đă đừng 3
năm chẳng có làm mụ,
th́ chị em cũ* được chọn lấy
người ấy làm mụ
như trước, dù chị ả
cù* chị giữ việc, th́ cũng
phải cứ các mlẽ ấy.
Thứ 22. hoặc Mụ hay là chị
ả hay là
chị giữ việc sinh th́, chốc
ấy cất xác đoạn
dù mà chửa đến năm, th́
chị em phải gưởi
thư cho kíp cho bề trên
được hay.
Đoạn
thứ 20.
Chính việc
mụ cù* chị ả là những
việc nào.
[trang
36]
Thứ 1. Chính việc Mụ, th́
phải coi sóc các chị
Em, cứ phép traơ dàơ cho blọn, nhất
là sự về
nguyện ngắm, đọc kinh,
ăn chay, hăm ḿnh,
cù* các việc
phúc đức, hoạc traơ chị em ai chẳng
giữ th́ mụ phải khuyên bảo,
dạy dỗ, sửa phạt
cứ phép sẽ dạy sau này, Vậy
ai c̣n mê muội,
th́ Mụ phải năng nắn bảo
cho biết phép, cù*
phải ra sức xét, cho được
biết các nết na các chị
em ăn ở traơ nhà cù* bề ngoài thể nào,
nhất là mụ phải ra sức
ở cho có nhân đức
và giữ các phép traơ dàơ, cho
được làm gương
cho các chị em được soi
mà bắt chước.
Thứ 2. Khi vắng Mụ th́ chị
ả phải coi
sóc hết mọi việc traơ nhà
như mụ vậy,
cho nên mụ cù*
chị ả chẳng nên bỏ nhà vắng
cả và hai bao giờ, khi Mụ
đi có việc
ǵ, th́ chị ả phải ở
nhà, hoặc chị ả đi đâu
chốc ấy mụ phải ở
nhà.
Thứ 3. Hễ mọi năm là một
lân, Mụ
cù* chị
ả và kẻ giữ việc, và những đàn chị,
th́
phải tính lại của cải
traơ nhà đă tốn
traơ năm ấy bao nhiêu, c̣n bao
nhiêu
th́ lên sổ gưởi cho bề
trên biết.
Đoạn
thứ 21.
[trang
37]
Chị giữ
việc phải giữ những việc nào,
cù* giữ là thể
nào.
Chị
giữ việc phải coi sóc đ̣ũ tiền mua chác
cù* các gióũ làm ăn; saơ le khi mua của
ǵ;
như:
Đaơ lúa mua boũ vải, hay là gióũ nọ
gióũ
kia để làm ăn, th́ chị ấy chẳng nên theo
ư ḿnh,
mụ hay là chị ả dạy th́ mới nên
đi
mua; bằng như mua sự cả thể: như:
tậu
rụơ, tạu đất, làm cửa làm nhà, th́
phải
hợp cả và nhà mà luận sự ấy cù* nhau,
hoạc
nửa chị em chẳng nghe, th́ đừng mua
đừng
tạu đừng làm, hoạc hơn nửa phần
chị
em hợp một ư mà muốn, th́ mới nên
liệu
việc ấy, Sau nữa phải làm một chút
nhà kho,
cho chị giữ việc để đ̣ũ tiền bát
gạo
lúa thóc, cù* mắm muối traơ ấy,
mà phải
khóa lại,
đến giờ nào phải phát cho chị em
làm bếp
th́ sẽ mở ra, mà phát, mà mọi
đầu
tháng chị giữ việc nhà kho, sẽ tính
lại
cho mụ cù* chị ả xem xét,
cù* biết
blót
tháng trước đă tốn là bao nhiêu, cù*
đ̣ũ
tiền c̣n bao nhiêu, mà chị giữ kho phải
năng
bảo xem sóc ǵn giữ các sự kẻo hư
sự
ǵ, cù* bao giờ thấy ŕnh hết
gióũ kia
gióũ
nọ quen dùng mọi ngày th́ phải chiềng mụ
[trang 38]
và cho mụ
phải dạy đi mua kẻo thiếu.
Đoạn thứ 22.
Kể những lỗi nhẹ và cách phạt
là thể nào.
Traơ chị
em, ai chảng bỏ việc khác khi đă quen
hiệu,
hay là dấu chị em quen làm cho được gọi
chị
em đến cầu nguyện, hay là ăn cơm, hay
là làm
việc khác, ấy là sự lỗi nhẹ, ai đang cầu
nguyện
mà đọc kinh sảng sót, ai ngủ đang khi
đọc
kinh hay là ngắm hay là nghe đọc sách,
cù* đang khi làm việc khác, ai giữ
việc ǵ mà
phải
dọn dẹ p sự ấy; Sle giữ chẳng nên dọn
chẳng
đủ,
c̣n để thiếu sự ǵ, ai chẳng giữ con mắt,
mà xem
doũ dài, dù traơ nhà, dù bề ngoài,
ai ở
nhưng lâu, ai cười quá, cù*
làm việc ǵ
nói mlời
ǵ hay là ở cách nào mà giục chị
em
cười quá mlẽ, ấy là những lỗi nhẹ,
ai phạm
lỗi thể ấy, mà mụ biết, th́ phải
dạy
người ấy qú gối hôn đất 3 lần, đọc
kinh
ăn năn tội 1. lần, mụ chẳng thấy chẳng
biết,
tối đọc kinh đoạn ai có lỗi thể ấy
th́ phải
cáo ḿnh trước mặt chị em mà
xưng
sự lỗi ấy ra mà xin mụ phạt.
Đoạn thứ 23.
[trang 39]
Kể những sự lỗi nửa nặng
nửa nhẹ
cù* cách phạt
là thể nào.
Traơ chị
em chẳng có đọc kinh chung làm một
cù* các chị em, bởi v́ mê ngủ, ai
đọc kinh sớm
mai rồi,
đi nằm chẳng có làm ăn cù*
chị em, khi
chẳng
có mlời chiềng mụ trước, ai đang khi chị
em
đọc kinh, hay là ăn cơm, hay là làm
việc
khác, nửa mùa mới đến, ai cười đang
khi
đọc kinh, ai mụ dạy làm việc hèn, mà
chảng
nghe chảng làm, ai ăn của ǵ ngoài
2 bữa,
ai đă phải kẻ cáo ḿnh mà ḿnh
lại
cáo blả người ấy, cũ*
traơ một ngày ấy, ai
thề
sự ǵ, dù thề sự thật, ai nhạo chị em traơ
việc
ǵ, ai đă phạm đến sự lỗi nhẹ đă kể
trước,
mà chẳng
có cáo ḿnh, ai đă phạm đến những sự lỗi
nhẹ
cũ* đă chịu phạt nhiều
lần mà chẳng có ra
sức
chừa, ấy là những lỗi nửa nặng nửa nhẹ,
mụ
phạt kẻ đă phạm sự lỗi ấy, là dạy
người
ấy
hôn đất 3 lần, đọc 3 kinh ăn năn
tội
cù* ăn cơm muối ngồi
đất không
một
ngày chảng có mâm chảng có chiếu.
Đoạn thứ 24.
Kể những sự lỗi nặng cù* cách phạt là thể nào.
Ai traơ
chị em căi dức lác, ai nói đều phũ phàng,
[trang 40]
ai kể
lại sự lỗi chị em đă phạm mà đă chịu
phạt
v́ lỗi ấy đă đoạn, ai giận chưởi rủa,
ai nói
mlời tục tĩu, ai giục chị em chia làơ
làm rối
traơ cửa nhà, ai nói hành chị em, cù*
kẻ
bề ngoài, cho người ta biết nết xấu chị
em,
ai khi mụ
phạt hay là dạy làm đí ǵ mà
căi blả,
ai ăn thịt ngày kiêng, mà chảng có
mlời
bề trên cho ăn, ai bỏ ăn chay ngày thứ
6. thứ
7. ai bỏ đánh tội những ngày ấy, chảng có
mlời
chiềng mụ, ai chẳng giữ con mắt mà có
ư nh́n
đàn oũ nào, ai nói mlời ǵ cù*
đàn
oũ
nào, khi chẳng có chị em khác nghe, ai
lấy
đ̣ũ tiền hay là của ǵ, mà làm của
riêng,
ngoài phần mụ đă cho dùng, ai ra
khỏi
cửa nhà dù một ít lâu, mà chẳng có chiềng
mụ
trước, ai đang đọc kinh, hay là ngắm, hay
là
đọc sách ngủ gật mà mụ đánh thức
bảo
qú lên, hay là đứng, mà chảng có qú chảng có
đứng,
lại cả làơ dám căi, ấy là những sự lỗi nặng
mụ
phải phạt kẻ phạm đến những sự ấy
là trước
mặt
chị em phải đọc một kinh ăn năn tội
cho thaơ
daơ, mà đánh tội, cù* ăn
cơm muối
trên
đất không một ngày.
Đoạn thứ 25.
Kể những sự lỗi nặng
hơn cù* cách
[trang 41]
phạt là thể nào.
Ai traơ
chị em, khi mụ dạy sự ǵ, mà ra mặt
căi nặng
mlời, ai đánh chị em nào, ai giấu của
ǵ trạơ,
như một quan tiền dồ, ai chịu lấy của
ǵ
đàn oũ nào cho, hay là chịu thư đàn oũ nào
gưởi
cho, hay là gưởi thư cho đàn oũ nào, hay
là cho của
ǵ, khi chẳng có mlời mụ, ai tỏ sự
lỗi
nặng chị em cù* kẻ bề
ngoài, cho người ta biết,
ai chẳng
có mlời mụ mà ra khỏi cửa nhà,
mà ở
ngoài một ngày, hay là nửa ngay ấy là
những
sự lỗi nạng hơn, mụ phải dạy những
kẻ phạm
đến
những sự lỗi ấy, ăn cơm muối trên
đất 3 ngày,
cù* chịu các chị em cầm roi mà
đánh người
phạm
những sự ấy, một ngày là 5 roi, đang khi
chịu
đ̣n th́ người ấy phải đọc kinh ăn
năn
tội,
cho đủ hết các chị em đánh, cù* 3 ngày ấy
traơ chị
em chẳng nên nói khó cù* làm bạn
vuối
người
ấy, phải bỏ một ḿnh một nơi, mụ chẳng
nên khiến
người ấy làm việc ǵ; Sao le kẻo
người
ấy bỏ làơ truơ cậy, cù* bỏ
mất linh hồn,
một
ngày 2 lần mụ phải cho chị nào có phần
nhân
đức, đến an ủy khuyên người ấy, ra
sức
ăn năn tội kẻo hư.
Đoạn thứ 26.
Kể những sự lỗi rất nặng
kẻ phạm
[trang 42]
đến, phải bỏ cho khỏi dàơ
.
Ai traơ
chị em đă phạm sự lỗi nặng đă kể
traơ hai
đoạn trước mà chảng chịu phạt, ai mà
ra mặt
ngụy cù* mụ, ai đă phạm
đều răn
thứ
6. hay là chân bắt tay nhau cù*
đàn
oũ
nào, kẻ phạm những sự lỗi ấy, th́ phải
bỏ
ra cho
khỏi cửa nhà chị em, chẳng nên
nh́n nữa,
như khi chặt chân tay hư đi,
kẻo
hư cả và ḿnh, nhưng mà nếu ngày sau,
kẻ
đă phạm sự lỗi rất nặng làm vậy
có
ăn năn tôi nên, cù* xin nài lại
vào cù*
chị
em cho được đền v́ tội, th́ cũ* nên thưỡ
một
lần mà thôi kẻo mất linh hồn; sle
có chịu
phạt bấy nhiêu sự sau này, th́ mới
nên chịu,
thứ 1.Kể người ấy, như mới,
vào dàơ
ngày ấy, cho nên phải ngồi rốt hết.
Thứ
2. chảng được xướng kinh cù* đọc sách trước
mặt
chị em đủ 1. năm, thứ 3. sẽ
làm bếp
1. lễ 2. ngày đủ 1. năm, thứ 3. sẽ
ăn
cơm muối trên đất khoũ những ngày
thứ
2 và ngày thứ 4 cù* đủ một
năm. Thứ
5. ngày
thứ 4 sẽ đánh tội trước mặt chị
em
đủ
3 kinh ăn năn tội, cũ* một
đủ năm
ấy
là những phép phạt kẻ có lỗi; saơ le cũ*
được
lo liệu phạt chị em cách khác nữa,
[trang 43]
là phạt
chị em làm những sự nghịch cù*
nết
xấu
ḿnh; như: phạt kẻ hay nói tṛ truyện
doũ
dài, th́ phải ở lặng một hai ngày, kẻ kiêu
ngạo
phạt làm việc hèn, như rửa bát, quét
nhà,
nuôi lợn, kẻ mê ăn th́ dạy người ấy
khi chị
em ăn cơm, tay cầm đũa cù*
bát cơm;
saơ le
chị em ăn cơm đoạn, ḿnh mới được
ăn,
kẻ mê ngủ khi đọc kinh, th́ phạt qú
gối
thẳng, hay là đứng đang khi chị em
ăn
cơm, &c.
Saơ le Mụ
phải liệu sức chị em chẳng
nên dạy
sự ǵ quá sức, như phạt chị em
nhịn
đói khoũ một 2. ngày, là sự chẳng
phải,
mụ cũ* phải khuyên kẻ
có lỗi, cho
được
chịu phạt bằng làơ, cho được phần ích
linh
hồn,
nhất là khi phạt cách năng.
Amen.
< >